Geschikte werkvormen kiezen, hoe pak je dat aan?

Het is zover. Je hebt besloten om een training te maken. Inmiddels heb je al een en ander uitgewerkt aan informatie die je wilt delen. Dan komt de volgende stap: het kiezen van geschikte werkvormen. 

 

Je wilt immers dat de kennis die je deelt ook goed verwerkt wordt door de deelnemers, zodat zij dit thuis ook echt kunnen toepassen. 

 

Bij trainingen die je zelf volgt, zie je vaak de standaard werkvormen. Denk bijvoorbeeld aan vragen stellen of een opdracht in een tweetal bespreken. Jij wilt dit anders aanpakken, om het leereffect zo groot mogelijk te laten zijn. Maar hoe dan? 

 

In dit blog laat ik je zien waar je op moet letten bij het kiezen van de geschikte werkvormen voor jouw training of workshop. Zodat jij de eerstvolgende keer dat je een training of workshop gaat geven de juiste keuze kunt maken en jouw deelnemers echt iets leert!

Belangrijke vragen die jij je vooraf moet stellen

Bij het kiezen van de werkvormen voor je training zijn er 3 hoofdvragen die je van te voren moet stellen. Daarnaast zijn er nog enkele aanvullende vragen die je voor jezelf kunt beantwoorden. Daarna kun je op zoek naar de meest geschikte werkvormen op dat moment voor jouw training of workshop. 

Let op: het kan zijn dat je een training of workshop meerdere keren aanbiedt. Check dan vooraf voor de zekerheid toch even deze vragen. Want je begrijpt inmiddels dat door bijvoorbeeld een andere groepssamenstelling ook een andere werkvorm meer geschikt kan zijn. 

1. Wat is de beginsituatie?

Tijdens een training of workshop wil jij de deelnemers van punt A naar punt B helpen. Ofwel van een bepaald beginpunt naar de gewenste eindsituatie. Bij elke opdracht die je aanbiedt, is het daarom belangrijk om te kijken wat is NU de beginsituatie. Wat weten de deelnemers al en wat wil ik ze met deze opdracht leren? 


Je snapt dat gedurende de training de deelnemers zich ontwikkelen. Ze leren stap voor stap dingen bij. Dus na de eerste opdracht is de beginsituatie niet meer hetzelfde als bij de start van de training. Daarom is het dus belangrijk om voor jezelf in kaart te brengen, welke tussenstappen de deelnemers moeten maken gedurende de training. 


Vergelijk het maar met een stoptrein. Je stapt in op het beginstation met als gewenst eindresultaat weer uit te stappen op het eindstation. Onderweg kom je bij een aantal tussenstations. Als je op tussenstation 1 uitstapt, ben je niet meer op dezelfde plek als bij het beginstation. En als je uitstapt bij tussenstation 3, ben je al verder dan dat je was bij tussenstation 1 of 2. Maar je bent dan ook nog niet op het eindstation. Dus kijk per opdracht waar je deelnemers op dat moment staan en naar welke volgende stap je hen wilt laten groeien.

2. Wat is het doel van de leeractiviteit?

Aansluitend op de eerste vraag is het logisch dat je vooraf ook kijkt naar het doel van de opdracht. Want met alleen ‘ik wil de deelnemers iets leren’ ben je er nog niet. Zo zit er bijvoorbeeld al een verschil tussen het doel om kennis over te dragen en het aanleren van een bepaalde vaardigheid. Ook is het belangrijk dat je helder hebt wat je precies wilt leren. Dus welke stof of vaardigheid moet de deelnemer na de opdracht beheersen? Pas als je dit helder hebt, kun je bepalen of een werkvorm wel of niet de juiste is om dit te realiseren. 

3. Met welke groepsgrootte werk je?

Bij het kiezen van geschikte werkvormen is het ook belangrijk om naar de groepsgrootte te kijken. Sommige werkvormen zijn meer geschikt voor grote groepen. Andere werkvormen kun je weer beter gebruiken bij kleinere groepen. Het voordeel van een grote groep is natuurlijk, dat je deze kunt verdelen in kleinere groepen. Maar ook hier zit weer verschil in. Met een drietal kun je sommige opdrachten heel goed uitvoeren. Denk bijvoorbeeld aan een gesprek tussen 2 deelnemers met 1 observator. Andere werkvormen zijn weer handiger met een even aantal deelnemers. Dus vandaar: kijk van te voren naar de groepsgrootte waar je mee mag werken. 


Tip: houd er rekening mee dat iemand zich wel heeft opgegeven voor jouw training of workshop, maar uiteindelijk toch niet aanwezig is. Zorg dat je een alternatieve opdracht achter de hand hebt hebt, mocht de groepsgrootte anders zijn dan gedacht.

Waar mag je verder nog rekening mee houden bij het kiezen van werkvormen?

De 3 bovengestelde vragen zijn het belangrijkst om mee te starten als je werkvormen gaat toevoegen aan je training of workshop. Daarnaast zijn er nog een paar andere (praktische) vragen, waar je over na kunt denken. Denk hierbij aan:

  • Sluit de gekozen werkvorm aan op situaties in de praktijk die de deelnemers herkennen of tegen kunnen komen? Deze herkenbaarheid draagt zeker positief bij aan het leereffect.
  • Is er bij de gekozen werkvorm ruimte om (persoonlijke) feedback te geven? Dit zal niet altijd nodig zijn, maar afhankelijk van het onderwerp kan dit wel belangrijk zijn.
  • Is de werkvorm praktisch uitvoerbaar? Bij een online training heb je te maken met andere omstandigheden dan bij een offline training. En ook bij een fysieke ruimte heb je soms te maken met beperkingen. Is er bijvoorbeeld genoeg beweegruimte? Zijn er voldoende hulpmiddelen aanwezig om de werkvorm te kunnen gebruiken?

Samengevat:

Het is niet de bedoeling om je met deze vragen af te schrikken. Het lijkt zo misschien best ingewikkeld om geschikte werkvormen te kiezen. Je zult echter zien dat je daar vanzelf meer handigheid in krijgt. En als iets werkt, kun je het keer op keer weer gebruiken natuurlijk. Belangrijk om te onthouden is: Bekijk per situatie welke werkvorm het meest geschikt is. 


Let hierbij wel op het volgende: check iedere keer dat je eenzelfde training of workshop aanbiedt, toch even de vragen uit dit blog. Want je begrijpt inmiddels wel dat door een verandering in de groepssamenstelling al een andere werkvorm gewenst kan zijn. 

Wil je mee brainstormen over werkvormen?

Op woensdag 3 november van 10:00-11:00 organiseer ik een gratis online brainstormsessie via Zoom. Tijdens deze brainstormsessie kun je al je vragen stellen over het kiezen van geschikte werkvormen voor jouw training of workshop. En je kunt hier natuurlijk ook inspiratie uithalen door de inbreng van de andere deelnemers. Wil jij hierbij aanwezig zijn? Neem dan even contact met me op. Dan kan ik je de link voor deelname sturen. Geweldig als je er bij bent!